Gezina Bahler Boerma
Zij was een doortastende tante
Bron: Bron: 101 markante Drenten van Maxine Robeta Hilbrandie - Meijer; uitgeverij Moordboek, 2001
Gezina Boerma trouwde nog net geen twintig jaar oud Louis A. Bähler, vrijzinnig predikant in Groningen.
Ze was afkomstig van een grote herenboederij in het Noorden van Groningen en had het voorrecht de HBS te mogen volgen.
Ze was een intelligent meisje en raakte gefascineerd door de oudere Bähler, een bevlogen man met een lange baard en in de ban van het christen - anarchisme.
Samen sloten ze zich aan bij de Tolstoianen, volgelingen van Leo Tolstoi, die een leven voorstond zonder geweld, zonder drank, zonder vlees en met achting voor de vrouw.
Gezina volgde haar man naar zijn verschillende standplaatsen in het noorden van het land en hield zich bezig met sociaal werk.
Bähler was geen alledaagse dominee, hij deed geen concessies en botste vaak met de overheden. Hij zette volgens de normen van die tijd aan tot volksopruiing met zijn geschrift Manifest der Diensweigeraars en werd daarvoor veroordeeld.
Bähler voelde zich meerdere malen zeer miskend in zijn oprechte streven naar een rechtvaardiger bestaan voor de kansarmen.
Hij nam daarom in 1911 ontslag als predikant.
In 1912 vestigde het echtpaar zich op het landgoed Lemferdinge te Eelde, waar het de rest van zijn leven heeft gewoond.
Tot aan hun dood zijn de Bählers bezig geweest om hun idealen te verwezelijken.
Vooral Gezina raakte hier op dreef. In 1915 hield ze een enquete onder de Eelder bevolking, waaruit bleek dat eenderde van het inkomen aan drank opging. Er heerste armoede en tbc.
Door haar volharding werd de Vereniging Ons Dorpshuis opgericht. Hierin werden nuttige cursussen gegeven en een leeszaal gerealiseerd, een filiaal van de leeszaal in Groningen en de eerste in zijn soort op het platteland
Het instituut was de motor van meerdere onderwijsinstellingen zoals bijvoorbeeld het landbouwonderwijs. Hieruit ontstond ook de Stichting Eelder Woningbouw, die in 1919 de eerste woningen opleverde.
Mevrouw Bähler heeft zich in haar functie binnen Opbouw Drenthe ingezet voor de realisering van een dorpshuis in elk dorp. Dit is niet gelukt.
Toen haar man in 1914 overleed bleef ze op Lemferdinge wonen. Wat er nog van het ouder Lemferdinge rest is een voorgebouw van het eigenlijke landhuis, anno 2001 in gerestaureerde staat een aardig pand, maar ten tijde van de Bählers een tochtig onderkomen en behoorlijk verwaarloosd.
Een gedeelte van het tegenwoordige meubilair is nog van de familie afkomstig.
Op een foto van voor de oorlog staat Gezina in de deuropening: een vriendelijke grijze dame, meer een lief omaatje dan de doortastende tante die de leefomstandigheden van Eelde en omstreken heeft opgekrikt.
Eelde heeft haar geëerd met de eremedaille in zilver van de gemeente en een straat naar haar genoemd.
Het voormalige dorpshuis staat aan de Bähler - Boermalaan.
| 