Harm Tiesing Bronvermelding: '101 markante Drenten van de twintigste eeuw’. Van Maxine Roberta Hilbrandie-Meijer. 2001 Uitgeverij Moordboek. ISBN 90 330 1238 3 Biografie van Harm Tiesing Harm Tiesing is geboren en gestorven in Borger. Met een onderbreking van acht jaar in het nabijgelegen Drouwen heeft hij zijn hele leven gewoond in Borger. Dit stukje Drenthe in het oosten van de provincie op de Hondsrug gelegen was het terrein van de kleine man. Hij kende het gebied van haver tot gort. Harm Tiesing was de zoon van een gehandicapte boer en moest al op jonge leeftijd meehelpen om de kost te verdienen. In de zomer dreef hij koeien, in de winter dolf hij keien. Tussendoor zat hij in de schoolbanken en daar heeft hij gelukkig zoveel basisvaardigheden geleerd dat hij zich heeft kunnen ontplooien als schrijver van maar liefst meer dan duizend artikelen. Wat had Harm Tiesing allemaal te vertellen? Zijn bronnen lagen bij de voordeur. Hij schreef over het boerenleven, de landbouw en de veeteelt en daarnaast fictieve verhalen over volksgebruiken. Hij had zelf een klein boerenbedrijf. Hij rapporteerde over de armoede, over gedwongen winkelnering, werkeloosheid, werkverschaffing, over dienstboden en archeologische vondsten en over nog veel meer onderwerpen. Hij legde de vinger op de zere plek. De kleine man heeft de respectabele leeftijd van 83 jaar bereikt, waardoor hij in zijn geschriften de veranderingen in de maatschappij kon beschrijven uit de eerste hand: oorzaak en gevolg. Als hij in 1936 overlijdt is de mechanisering in de landbouw al geruime tijd in volle gang, rijden er auto's, is er vliegverkeer, is de wereld ten opzichte van de laatste helft van de 19de eeuw totaal veranderd. Als beschrijver van de directe wereld om hem heen is Harm Tiesing een waardevolle cultuurhistoricus van zijn geboortegrond. Na zijn dood heeft dr. C.H. Edelman in 1943 zijn geschriften samengevat in De geschriften van Harm Tiesing over den landbouw en het volksleven van Oostelijk Drenthe. Naast zijn beroep als boer en zijn werk als schrijver was hij ook in het maatschappelijk leven een actief lid van de samenleving. Hij bekleedde diverse bestuursfuncties, was onder andere ambtenaar van de burgerlijke stand en secretaris van het waterschap Borger-Westdorp. Rond 1900 werd hij politiek actief. Hij was voorstander van de liberale gedachte en zat 22 jaar in de gemeenteraad van Borger. Hij zag het onrecht en de armoede bij de arbeidende klasse, maar kon, hoe sociaal denkend en handelend ook, zijns gelijke niet erkennen in de socialist. Daarvoor was hij misschien te vroeg geboren. Sinds 1976 staat in zijn geboorteplaats Borger op het kleine Brinkje het karakteristieke standbeeld van Tiesing met een pet op, een pijp in de mond en een boek in zijn hand. Op de sokkel staat geschreven: Harm Tiesing: schrijver van het Drentse leven. In memoriam Harm Tiesing † Bronvermelding: Nieuwe Drentsche Volksalmanak 1937. Een artikel van Mr. J. Linthorst Homan Harm Tiesing heeft gedurende meer dan een halve eeuw aan den Nieuwen Drentschen Volksalmanak medegewerkt. Vele goede artikelen heeft hij geschreven, artikelen, welke steeds groote belangstelling in en buiten Drenthe hebben mogen ondervinden. Zoo heeft ook de Almanak mogen profiteeren van Tiesing's karakter en van Tiesing's inzicht, en zoo is dus dit heengaan voor den Almanak een gevoelig verlies. Maar wanneer ik hier de droeve taak vervul, ten afscheid van dezen trouwen medewerker een woord te schrijven, gaan mijne gedachten toch allereerst naar de figuur zelf, naar Harm Tiesing zelf, en pas daarna naar hetgeen hij voor den Almanak heeft gedaan. Tiesing heeft voor het wekken van belangstelling voor Drenthe zeer veel verricht. Hij is een der eersten geweest, die hebben ingezien dat de buitenwereld, ,,Holland" , geen goeden kijk had op de Drentsche toestanden en verhoudingen. En hij heeft daarbij de groote verdienste gehad, te gevoelen, dat beter begrijpen en grootere waardeering volstrekt niet alleen of in de eerste plaats behoorden te worden bijgebracht door te wijzen op bijzondere of voorname uitingen of praestaties - hij heeft met prachtig inzicht in de gedachtengang van de lezers van de zeer uiteenloopende periodieken, waarin hij schreef, gewoon en met forsche Drentsche hand het daaglijksche leven geschetst, de menschen erop gewezen, hoe in onze dorpen de gemeenschap oud en hecht is en hoe het Drentsche volk gewend is hard te werken en met weinig tevreden te zijn. Daar sprak dan niet de verteller van een opgeschroefd verhaal, niet de uitbeelder van enkele romantische dorpstrekken, neen, daar sprak, als het ware gewoon op de wandeling of gewoon uit zijn stoel, de gestadige werker, die weet, wat hij aan zijne omgeving heeft en wat het goede en ook het verkeerde, in zijne omgeving is. Ik heb eens het voorrecht gehad, bij Harm Tiesing thuis, met hem te bladeren in de honderden vellen papier, waarin hij zijne visie op het Drentsche leven had vastgelegd, hechte, gedegen taal, mooi - geziene, forsche bladen. Hij had helaas geen uitgever kunnen vinden, die zonder kosten voor den schrijver dit alles wilde uitgeven. En hij gevoelde, dat de oorzaak daarvan was, dat hiervoor, nu het een zeer uitgebreid werk was geworden, wellicht niet voldoende koopers zouden worden gevonden. Dat speet hem, maar het griefde hem niet. Het schrijven op zichzelf had hem reeds zeer veel voldoening geschonken. Ik heb toen genoten van de bijzonder menschelijke en gevoelige wijze, waarop hij het landleven en het dorpsleven had geschilderd, hoe hij de oude mystiek van sommige gebruiken aan - duidde, en hoe hij beschreef, welke plichten - eerst de plichten - en rechten de buren onderling hadden. Dikwijls heb ik voor mijzelf eene vergelijking getrokken tusschen Tiesing en Crone, den anderen grijsaard - ik heb beide alleen later gekend - die, als Tiesing, op zijne wijze dit alles beschreef, en die op zijne wijze heel veel ten goede heeft verricht. Typisch, Tiesing van bestemming boerenarbeider of kleine boer, Crone van bestemming schoolmeester, zij zijn als het ware door de groote liefde voor dit land naar elkaar toe gegroeid: zij geraakten beide geheel thuis in den hof van het landseigene, waar men aan dergelijke figuren zoo groote behoefte heeft - al wordt die behoefte dan ook lang niet voldoende gevoeld. Toch was er tusschen die beide wel veel verschil, Crone kon soms meer fantaseeren, meer zijne verbeelding laten gaan, Tiesing was dikwijls meer beschouwend, meer bekijker der dingen. Maar beide waren zij mannen, die heel vele anderen de oogen voor hun eigen land, hun eigen grond, hun eigen volk hebben geopend. Mannen van groot innerlijk evenwicht, een evenwicht door vaste overtuiging en groot doel. Eenmaal heb ik Tiesing geraadpleegd in eene rechtszaak. Het ging over een moeilijk en teer verschil tusschen twee oude dingen: marke en buurschap. Tiesing was in zijne meening zeer beslist: het eerste is in wezen het zakelijke, gericht op de gemeenschappelijke gronden, het andere is meer iets, dat lastig te beschrijven valt, iets, dat ieder in een dorp aanvoelt, maar iets dat - waarschijnlijk juist daardoor - weinig of niet werd geanalyseerd. Harm Tiesing heeft mij toen doen gevoelen, dat er inderdaad ook in de geschied - beschrijving iets is, dat zich niet laat formuleeren, iets dat uit de atmospheer moet worden gehaald, iets dat echter - helaas - in onze tijden gaat vervagen en dus wel behoorde te worden vastgelegd. Het was, alsof hij wilde doen zien, hoe in ons allen, ook in onze gedachten over onze omgeving, meer krachten werken dan die van ééne generatie. De Drent noemt dat ,,eigen u . Er wordt tegenwoordig veel geschreven over de waarden van het platteland, en daarover bestaat nog veel misverstand. Harm Tiesing was echter met die waarden in ieder opzicht zoozeer één, dat zelfs vreemden, die hem zagen en hoorden, gelijk hij af en toe wel eens eene lezing of uiteenzetting hield, dat - zonder het wellicht zelf te realiseeren - van hem aanvoelden, van hem begrepen, en in hem natuurlijk achtten. En dat zijn de ware figuren, die dat zooals hij, gewoon, onge- dwongen, uitdragen en aan anderen bieden. Zoo is dus de redactie van dezen Almanak dankbaar voor wat Tiesing schreef. Omdat het goed geschreven was. Maar vooral omdat het van Tiesing kwam en recht uit zijn hart. Hij ruste in vrede.