In en om Assen





Drentsche Kroniek van het Bevrijdingsjaar


Bronvermelding:
'Drentsche Kroniek van het Bevrijdingsjaar', Nieuw Drentsche Volksalmanak 1946. Samengesteld door Mr. G.A. Bontekoe - oud-burgemeester van Sleen - Uitgave datum 1946.


Op vrijdag 13 april 1945 werd Assen bevrijd door Franse en Canadese troepen. Aan de geallieerde bevrijders werd hulde gebracht, zoals hier op het Kerkplein in het centrum van Assen (collectie: Gemeente Archief)


Noot: Bij het overnemen van de artikelen heb ik mij beperkt tot het weergeven van de gebeurtenissen die in en om Assen plaatsvonden.


Periode Mei - December 1945


11.05 : De Inspectrice van het Lager Onderwijs te Assen, mevr. H. A. van Riel-Smeenge verzoekt de te Assen en omgeving verblijf houdende geëvacueerde leerkrachten van lager en uitgebreid lager onderwijs zich te willen aanmelden aan haar bureau: Beilerstraat 22, Assen.

12.05 : De Directeur v/h Postkantoor Assen deelt mede, dat krachtens machtiging van het M.G. thans binnen zijn ambtsgebied alle locaal verkeer is toegestaan mits naam en adres van den afzender zijn vermeld. Voorts mogen in Drenthe ook drukwerken worden uitgereikt van en voor particulieren, alles onder algemeene controle van het M.G. Particuliere correspondentie voor het overige deel des lands kan voorloopig nog niet worden uitgereikt. Dienststukken moeten aan het loket worden afgegeven. Verzendgelegenheid is nog beperkt tot de vier noordelijke provinciën.

12.05 : De Districtscommandant der Kon. Marechaussee te Assen maakt bekend, dat bij dit wapen hulpmarechaussées kunnen worden geplaatst. Voorkeur wordt gegeven aan: a. houders van een politiediploma, b. hen, die hun dienstplicht hebben vervuld, c. illegale werkers. Bij de sollicitatie moet o.m. worden overgelegd een bewijs van politieke betrouwbaarheid, afgegeven door den commandant van de plaatselijke B.S.(Binnenlandsche Strijdkrachten) Gegadigden zullen een examen moeten afleggen.

14.05 : Bode Post rijdt weer geregeld van Assen naar Groningen

15.05 : De directeur van het Huis van Bewaring te Assen maakt bekend, dat er nog geld en sieraden onder zijn berusting zijn van verschillende gevangenen, die op 13 Apr. 1945 zijn ontslagen en van gevangenen, die op 11 December 1944 uit gevangenschap zijn bevrijd.

15.05 : In het veilinggebouw aan de Rolderstraat te Assen werden op initiatief van den P.V.C. v. Drenthe en met medewerking van de groenteveiling 111 bakjes aardbeien (± 30 K.G.) bij opbod publiek verkocht ten bate van de hulpactie voor het Westen des lands. De opbrengst was /1385.— netto.

15.05 : De P.V.C. v. Drenthe publiceert de opheffing van het z.g. „Aanslag¬systeem bij de graanlevering". Alle overschotten graan en peul-vruchten (haver uitgezonderd) moeten in Drenthe vóór 1 Juni zijn ingeleverd. Verder wordt er op gewezen, dat alle bepalingen op het gebied der voedselvoorziening, die vóór de bevrijding van kracht waren, zijn gehandhaafd door de regeering. In tegenstelling tot wat het publiek vaak meent is dus nog verboden: het karnen zonder vergunning, het achterhouden van melk, het slachten zonder vergunning, het dorschen zonder vergunning, het bij dorschen achterhouden van een deel der opbrengst, het niet goed invullen van het veeboekje, het malen zonder vergunning, het hebben van te veel vee.

16.05 : De Commandant der Canadeesche troepen te Assen maakt bekend, dat het Sportpark onmiddellijk ontruimd moet worden als er een klein verkenningsvliegtuig boven gaat cirkelen, opdat de machine kan landen zonder gevaar voor ongelukken.

16.05 : Te Assen verschijnt weer de „Nieuwe Drentsche Courant" , waarin is opgenomen het illegale orgaan „Luctor et Emergo". Directeur-hoofdredacteur is de heer H. Oldenbeuving.

18.05 : De burgemeester van Assen maakt bekend dat gelegenheid zal worden geboden om zich te laten inenten tegen typhus.

20.05 : Dank zij de hulp van Canadezen en brandweer is de badinrichting te Assen heropend. Daar de inrichting nog wat gebrekkig is, worden geen abonnementen uitgegeven, doch alleen 10-bad-kaarten.

22.05 : De tandartsen te Assen hervatten de volledige uitoefening van hun practijk

22.05 : De directeur van het Gas- en Waterleidingbedrijf in Assen waarschuwd hen, die tijdens de bezetting een leiding hebben gemaakt om buiten den meter om gas te betrekken, dat dit thans zal worden aangemerkt als diefstal van gas. Reeds werden eenige gevallen aan de politie doorgegeven.

23.05 : De politie te Assen vestigt er de aandacht op, dat het indertijd ten behoeve van de O.T. uitgevaardigde ventverbod voor bakkers en kruideniers thans vanzelfsprekend niet meer van kracht is.

26.05 : Prof. dr A. E. van Giffen, de directeur van het biologisch-archaeologisch Instituut der Rijksuniversiteit te Groningen verzoekt allen, die bij de vele gedwongen graafwerkzaamheden sedert September 1944 in aanraking zijn gekomen met oudheidkundige voorwerpen en/of vindplaatsen hem hiervan rechtstreeks, dan wel door tusschenkomst van den burgemeester der betrokken gemeente kennis te geven.

26.05 : De couranten mogen geen nieuwe abonné's meer inschrijven met ingang van 30 Mei a.s. Het is verboden per huis meer dan één abonnement te hebben of meer dan één courant te lezen. De Asser Crt. heeft opdracht van het Rijksbureau voor Papier om voorloopig Dinsdags en Donderdags niet te verschijnen.

28.05 : De Asser Crt. gaat over tot het het opstellen van een raamkrant in de étalages van de fa. Hansma aan de Marktstraat te Assen, zulks in verband met het nog altijd kleine formaat van het blad en het voorschrift voor dagbladen om 2 x per week niet te verschijnen.


Menig 'borreltje' werd aan de Canadezen aangeboden. Die drank was zorgvuldig bewaard voor dit moment, of zelf clandestien gestookt, of gestolen uit de voorraden die de Duitsers hadden achtergelaten. Op de foto schenkt caféhouder Bos gratis sterke drank. Niet alle Canadezen konden daar even goed tegen.


Juni 1945


01.06 : De politie te Assen heeft zich moeten keren tegen een groep jongens, die in de omgeving van den Plataanweg een vuurtje stookten en daarin handgranaten tot ontploffing brachten. Geen persoonlijke ongelukken deden zich voor.

02.06 : De voorlopige beheerders van de bioscoop Apollo te Assen geven hun eerste voorstelling voor burgerpubliek. Het programma bevatte eenige journaalfilmpjes van groote gebeurtenissen in buiten- en binnenland. Het is de bedoeling volgende week een hoofdfilm in het programma op te nemen.

06.06 : Een oproep verschijnt in de pers om de achtergebleven bussen en/of gamellen van de Centrale Keuken te Assen ten spoedigste in te leveren bij de Drentsche Export slachterij aan de Lonerstraat 37.

08.06 : De Inspecteur v.h. Rijksbureau Materialen Wegverkeer te Assen maakt bekend dat onderdeelen, gereedschappen enz., welke bij grossiers, garages, sloopers aanwezig zijn, door hem zijn geblokkeerd. Hieronder valt ook solutie voor het plakken van banden.

08.06 : De Chr. Middenstandvereen. te Assen vergaderde. Besproken werd het afkeurenswaardige werk van de vakgroepen Woltersom en de overgebleven Kamers van Koophandel. Gewezen werd op het belang van een sterke middenstandsorganisatie. Overleg zal worden gepleegd met andere middenstandsvereenigingen om hiertoe te komen.

11.06 : Gaslevering te Assen van 8 - 8.30 uur, van 11.30 - 13 uur en van 19.30 tot 20 uur.

13.06 : De politie te Assen bekeurt verschillende personen wegens het verkoopen van Amerikaansche sigaretten tegen schrikbarend hooge prijzen.

15.06 : Het Plaatselijk Comité Jeugdzorg te Assen zoekt mannelijke krachten voor toezicht op het voorlopige tehuis van kinderen van N.S.B. -ers

15.06 : Te Assen komt een schip met 200 ton Amerikaanse bloem, bestemd voor de stad met naaste omgeving. De kwaliteit van het brood zal nu verbeteren! De samenstelling wordt nu: 30% tarwe en 70% rogge en 25% Amerikaanse bloem.

15.06 :De controleur van het Nijverheidsonderwijs J. van Kleef maakt bekend dat weer gelegenheid bestaat tot plaatsing van leelingen bij het Leerlingenstelsel volgens titel 2 van de Nijverheidsonderwijsvakken: smeden, motor - en autovak, koperslager, meubelmaken, timmeren, schilderen, behangen, kleermaken, schoenmaken, kappen, broodbakken, enz.

15.05 : Na meer dan 40 weken onderbreking vandaag weer markt op de Gedempte Singel te Assen. In den vervolge weer elken Woensdag en Zaterdag als vanouds.

19.06 : In de pers wordt gewaarschuwd tegen de aanwezigheid te Assen van eenige tientallen uit Duitschland terruggekeerde niet uit Drenthe afkomstige vrouwen die zich aan prostitutie overgeven. Twintig hunner zijn reeds geinterneerd in tehuizen te Groningen en Oosterhesselen, maar dit blijkt niet genoeg te zijn.

24.06 : Op 'Valkenstein' te Assen meeting van de 'Vrienden van de Waarheid'. Spreker: G.W. Zuidhof, raadslid van de Communistische partij te Assen.

25.06 : De politie te Assen arresteerde in samenwerking met de militaire politie drie vrouwen die zich gedurende de nacht ophielden in legerkampen der Canadeezen.

25.06 : De politie te Assen merkte op dat vrouwen van ondergedoken N.S.B.-ers niet uit Assen afkomstig, op vaste tijden het bosch ingingen. Het bleek dat zij daar hun mannen ontmoetten. Deze werden gearresteerd.

26.06 : Uit verhoor van een verdachte voor den Politierechter te Assen blijkt dat zwarte handelaren cigaretten van de Canadeezen inkoopen á fl. 0,60 per stuk en vaak hij honderden en duizenden tegelijk.

26.06 : De politie te Assen deed, midden op den dag een inval in een café, waar een groot aantal mannen hazardspel behoefenden om grof geld. Twintig man werden naar het politiebureau overgebracht.

27.06 : Heden en voorloopig op volgende Woensdagen geen gas te Assen wegens tijdelijke stopzetting van de kolentoevoer.

27.06 : Aan de beheerders van de bioscoop 'Apollo' te Assen is verlof verleend om 3 x per week een avondvoorstelling te geven.

27.06 : In een ingezonden stuk in de pers wordt geklaagd over de onhoudbare toestand, die ontstaat nu de tankgrachten aan weerzijden van de Molenstraat te Assen door omwonenden worden gebruikt om er alle afval in te werpen. Demping wordt bepleit.

28.06 : Jongens hebben uit het Asserbosch uit munitieopslagplaatsen allerlei explosieve stoffen weggehaald om op 29 Juni het vuurwerk wat krachtiger te maken. De uitgelekte plannen verontrusten ouders en politie en per ingezonden stuk wordt getracht het gevaarlijk streven de kop in te drukken.

29.06 : Uit een vraag in de krant blijkt ergenis over het feit dat verdedigingswerken, zelfs prikkeldraadversperringen daaronder begrepen, te Assen door geëvacueerden moeten worden ontruimd, terwijl men daar geen N.S.B.-ers mee bezig ziet. De redactie veronderstelt een buitengewone aanleiding voor dit verschijnsel.


De huizen waar de Duitsers in hadden gezeten werden door sommige Assenaren uitgebreid onderzocht op bruikbare spullen. Op de foto een op het kazerneterrein 'teruggevorderde' auto. Het nieuw militaire gezag noemde dit plunderen. De nieuwe politiecommissaris Woppenkamp liet ongeveer veertig plunderaars van een proces-verbaal voorzien.


Juli 1945


02.07 : Op last van den Officier van Justitie arresteerde de marechaussée te Assen zes leidende figuren van het ontvang-centrum van den Dienst der Repatrieering, w.o. den directeur. De reden dezer arrestatie is de verdwijning van een groote partij levensmiddelen. Er is een anderen leider aangesteld. Den volgenden dag werden 2 der arrestanten weer vrijgelaten, op 6 juli nog 2.

05.07 : De noodtelefooncentrale te Assen wordt afgebroken! Automatisch verkeer is weer mogelijk met Groningen, Leeuwarden en alle andere plaatsen uit de telefoondistricten Assen en Groningen, die reeds geautomatiseerd waren.

10.07 : De politie te Assen arresteerde eenige tientallen vrouwen op vermoeden dat zij, hoewel geslachtsziek, zich aan prostitutie overgaven. Ongeveer 30 á 40 % werd na geneeskundig onderzoek weer vrij gelaten. Sommigen hunner zullen herhaaldelijk worden gearresteerd, omdat zij eerst kunnen worden vastgehouden als ze positief ziek zijn.

10.07 : Uit de vragenrubriek in de Asser Crt. blijkt, dat bij een feest te Assen voor één rit in een zweefmolen fl. 0,25 is gerekend. De officieële prijs blijkt te zijn fl. 0,05 per draaimolenrit, fl. 0.10 resp. fl. 0,20 voor kinderen en volwassenen in de zweefmolen.

10.07 : De eerste aanvoer van versche visch uit IJmuiden, groot 5.500 kg. werd te Assen in twee uur tijds aan den man gebracht op de, daartoe aan de Brinkstraat in het leven geroepen vischmarkt. Vele gegadigden kochten onevenredig veel, waardoor anderen werden teleurgesteld. Er waren veel klachten hierover.

18.07 : In den Ambachtsschool te Assen gaan Canadeesche militairen cursussen bezoeken om hun terugkeer in de burgermaatschappij te vergemakkelijken. Behalve van hun eigen instructeurs, zullen zij ook van leeraren der school les ontvangen.

26.07 : Op de banen achter "De Hertenkamp" te Assen zullen voor het eerst sinds 1941 tenniswedstrijden worden gespeeld om het kampioenschap van Assen. Onder de deelnemers vier Canadeesche officieren van de te Assen en Gieten gelegerde troepen.

31.07 : De Nieuwe Dr. Crt. bericht, dat de Ned. Heide Mij. is begonnen met dichten van tankvallen in de omgeving van Assen. Hierbij worden eenige 'bulldozers' gebruikt, ter beschikking gesteld door de Canadeezen.

31.07 : Burgemeester en Wethouders van Assen publiceeren een verordening 'Tot Bescherming van de Jeugd'. Personen beneden 18 jaar mogen niet op den openbaren weg zijn tusschen 22 en 4 uur en tusschen 20 en 8 niet in dansgelegenheden.


Gevangen genomen Duitse soldaten worden langs de Brinkstraat afgevoerd door Canadese militairen. Links op de foto Hotel de Jonge (collectie gemeente archief, Assen)


Augustus 1945


01.08 : Officiëel wordt bekend gemaakt, dat de komende gelzuivering de groote en kleine coupures gelijkelijk zal treffen. Er is dus geen enkele grond voor de houding van het publiek, dat sinds eenigen tijd de biljetten van fl. 25,- en fl. 10,- schuwt en tracht te vluchten in zilverbons van fl. 2.50 en fl. 1,- en in zinken pasmunt.

01.08 : Officieel wordt medegedeeld dat het bakken van klein brood en luxe brood thans weer is toegestaan.

02.08 : Te Assen arriveeren uit Duitschland via Beerta 215 paarden en 91 boerenwagens. Zij zullen worden verdeeld onder de boeren. De kwaliteit van de paarden viel niet tegen.

02.08 : Bokswedstrijden te Veendam tusschen Canadeesche en Nederlandsche boksers. Onder de deelnemers zijn 2 leden van de Asser Boksvereeniging 'Carpentier', de gebroeders Woppenkamp.

11.08 : Voor de Arr. Rechtbank te Assen dient een zaak tegen twee personen uit Meppel en Staphorst die op 22 maart de Zuivelfabriek te Ruinerwold hebben beroofd van 28 kazen en 250 kg. zout. Zij waren gekleed in Duitsche uniformen. Ter rechtzitting beroepen zij er zich op, dat deze diefstal ten behoeve der 'Ondergrondsche' zou zijn verricht. Eisch: 3 en 1 1/2 jaar.

13.08 : Het M.G. verstrekt dagelijks in het Parkhotel te Assen inlichtingen aan hen, die zich in Indië voor burgerlijke dienst willen verbinden in militair verband (N.I.C.A.).

29.08 : Aangezien elke week nog enkele zuigelingen in het Wilhelmina ziekenhuis aan een ingewandziekte sterven, verzoekt de kinderarts Dr. C.H. Verboom jonge moeders een deel van hun voeding voor deze soort patientjes te willen afstaan. Als tegenprestatie worden extra rantsoenen melk en boter beschikbaar gesteld.


September 1945


01.09 : De burgermeester van Assen vraagt aangifte van door of namens de Duitschers gevorderde rijwielen om een overzicht te krijgen. Uitdrukkelijk wordt er op gewezen, dat deze vraag niet beteekent dat binnenkort rijwielen zullen worden teruggegeven.

06.09 : In het Concerthuis te Assen wordt een militair verpoozingscentrum ingericht, een z.g. 'Cadiclub'. Het bericht ontketent een storm van protest in Assen, daar men het gebruik der groote zaal voor de burgerij wil houden.

10.09 : De Asser Gasfabriek mag een geheel nieuwe stokerij bouwen. Deze is telegrafisch besteld om aan het einde van den zomer 1946 klaar te kunnen zijn. (De sterk verouderde fabriek kon niet behoorlijk gas produceren).

10.09 : Te Assen wordt een vereeniging uit de R.K. parochianen opgericht, die het vereenigingsleven onder Katholieken zal stimuleren, o.a. door culturele en amusementsavonden te organiseren. Voorzitter: mr de L. de Gou.


Oktober 1945


15.10 : De tuchtrechter te Assen veroordeelt een kapper te Assen tot fl. 2.500,- boete wegens het berekenen van te hooge prijzen voor permanenten, onduleeren en watergolven.

27.10 : in een vergadering te Assen van de C.P.N. 'De Waarheid' ontdekt een der bezoekers een van zijn beulen uit het kamp te Amersfoort. De man wordt onmiddellijk gearresteerd.

30.10 : De Asser bokser W. Stoetman wordt Noordelijk kampioen bantamgewicht.


Hennie van Dam poseert blij met enkele Canadese bevrijders voor café De Poort van Kleef aan de westkant van de Nieuwe Huizen. Dit café was in de oorlog gevorderd door de NSB. (collectie gemeente archief, Assen)


November 1945


09.11 : De Rechtbank te Assen veroordeelt een ambtenaar van de P.T.T. die een collega had trachten te bewegen tijdens de geldinleveringsperiode, tegen de instructies van den directeur van het postkantoor in een aantal biljetten van fl. 100,- om te wisselen tegen biljetten van kleinere waarde, tot 3 m. gevangenisstraf

09.11 : De Tuchtrechter te Assen veroordeelt een veehoudster wegens het afleveren van te weinig melk om er zelf van te karnen tot fl. 500,- boete

12.11 : In een buitengewone algemeene vergadering der Voetbalvereeniging 'Achilles' te Assen wordt in het leven geroepen de stichting 'Achilles Stadion'. Het plan is een stadion met 3 speelvelden te exploiteeren.

14.11 : De verzorger der zwanen in de nieuwe vijver in het Asser Bosch doet een beroep op wandelaars om wat etensresten voor de vogels mee te nemen, daar de toewijzing van voer niet voldoende is om de dieren in goede conditie te houden.

17.11 : Een persbericht spreekt van plannen tot inrichting van een klein vliegveld bij Assen op het autoparkeerterrein van de T.T. aan den Haarweg.

20.11 : Voor het Wilhelmina Ziekenhuis te Assen wordt weer dringend moedermelk gevraagd.

28.11 : De Hockey Vereeniging Assen heeft het plan gevormd om aan de Loonerstraat drie speelvelden aan te leggen.


December 1945


05.12 : Voor het eerst weer veemarkt te Assen op het marktterrein aan de Rolderstraat.






© 2006-2009 www.mijn-eigen-website.nl